Taşova’ya bağlı Sonisa (Uluköy) beldesinde bulunan ve 1942 depreminde yıkılan Kapu Ağası Hüseyin Ağa Kurşunlu Camii, tarihi kayıtlar doğrultusunda yapay zekâ desteğiyle temsili olarak yeniden görselleştirildi.
16. yüzyıla tarihlenen ve Osmanlı klasik dönem mimarisinin önemli örneklerinden biri olduğu değerlendirilen cami, dönemin mimari özelliklerini yansıtan çok kubbeli yapısıyla dikkat çekiyordu. Fransız mimar ve sanat tarihçisi Albert Gabriel’in Anadolu’daki tarihi eserler üzerine tuttuğu kayıtlar, yapının mimari kimliğinin ortaya konulmasında temel kaynak olarak kabul ediliyor.
Hazırlanan temsili görselde, kesme taş işçiliğiyle inşa edilmiş, merkezi etrafında sıralanan küçük kubbelerle desteklenen anıtsal bir yapı öne çıkıyor. Revaklı son cemaat yeri, kemerli avlu düzeni ve tek şerefeli yüksek minaresiyle caminin klasik Osmanlı mimari çizgilerini taşıdığı görülüyor. Avlu içerisindeki şadırvan ve simetrik plan düzeni, dönemin estetik ve işlevsel anlayışını yansıtıyor.
1942 yılında bölgede büyük yıkıma yol açan depremde tamamen yıkılan camiden günümüze yalnızca sınırlı izler ve arşiv kayıtları kaldı. Yapay zekâ teknolojisi kullanılarak oluşturulan bu temsili çalışma ise, tarihi belgeler ve mimari veriler ışığında caminin muhtemel görünümünü sizler ile paylaşıyoruz.
bu tür dijital rekonstrüksiyon çalışmalarının kaybolan kültürel mirasın hatırlanması ve gelecek nesillere aktarılması açısından önemli bir adım. Sonisa Kurşunlu Camii de bu çalışma sayesinde yıllar sonra yeniden gündeme taşınarak, bölgenin tarihi hafızasında hak ettiği yeri bir kez daha aldı.
Not: Görsel Muhammet Canlı’nın paylaşımından faydalanılmıştır.
