Taşova topraklarında, Yeşilırmak ve Kelkit Çayı’nın kesiştiği stratejik Boğazkesen mevkiinde yer alan sarp kayalık tepe, binlerce yıllık tarihiyle dikkat çekiyor. Sadece doğal bir oluşum olmanın ötesinde, antik çağlarda Anadolu’nun kaderini belirleyen askeri ve kültürel bir merkez olduğu değerlendirilen tepe, bölgenin saklı tarihsel potansiyelini gözler önüne seriyor.
Hititlerin Gözetleme Kulesi: "Auriyala"
MÖ 1400–1200 yıllarında Hitit İmparatorluğu'nun kuzey sınır güvenliğini sağlamak en kritik askeri görevlerden biriydi. Karadeniz dağlarından vadiye sızmaya çalışan ve gerilla taktikleriyle savaşan Kaşka boylarına karşı Hititler, hakim tepelere "Auriyala" adı verilen gözetleme kuleleri inşa etti. Boğazkesen mevkiindeki bu hakim noktanın da vadileri kontrol altında tutan stratejik bir garnizon ve gözetleme noktası olarak kullanıldığı belirtiliyor.
Askeri Garnizondan Anıtsal Kaya Mezarına
Tepenin iç kısmında yer alan ve işçiliğiyle dikkat çeken sedirli yapı detayları, stratejik alanın yüzyıllar boyunca önemini koruduğunu gösteriyor. Hititler döneminde askeri gözetleme kulesi işlevi gören yapının, sonraki dönemlerde (Pontus veya Roma) bölgede hüküm süren soylu bir komutan ya da kral için anıtsal bir kaya mezarına dönüştürüldüğü tahmin ediliyor.
Tarihsel süreci ve askeri önemi özetleyen ana noktalar:
Stratejik Konum: Yeşilırmak ve Kelkit Çayı’nın birleştiği geçiş noktasını tam karşıdan gören doğal savunma hattı. Hitit-Kaşka Savaşları: MÖ 1400–1200 döneminde vadileri korumak amacıyla kurulan askeri gözetleme kulesi (Auriyala). Katmanlı Tarih: Askeri kule işlevinden yüzyıllar sonra anıtsal bir kaya mezarına dönüştürülen iç mimari yapı.Taşova'nın tarihi mirasını taşıyan bu alanın, uzman arkeologlar tarafından incelenmesi ve koruma altına alınması gerektiği vurgulanıyor.
Kaynak: Muhamet Canlı
